مطالب خواندنی از کوشک سلامی که فکر نمی کنم تا حالا به گوش شما خورده باشدچون اگر می خورد شاید گوش درد می شدید .البته خدا نکنه

دوستان عزیز برای مطالعه باید به ادامه مطلب بروید ولی شرمنده چون شما باید اول عضو شوید-عضو شوید ما در خدمت شما هستیم.پس همین حالا اقدام نمایید.

                                                                                                                                                      شهرسلامی  از قدیمی ترین آبادی های معروف است و در بررسی پیشینه های تاریخی آوازه اش در خراسان -قرون اولیه اسلامی یادآوری شده که در پست دیگری مطرح خواهد شد ،این شهر اکنون در 90کیلومتری جنوب شرقی شهرتربت حیدریه قرار گرفته وتا خواف 25کیلومتر فاصله دارد.

"روستاهای سلامی وسده را قوام السلطنه در سال 1300شمسی که والی خراسان بود به مبلغ 60هزار تومان خریداری نمود.وبعدآنها را به 200 هزار تومان به قریشی فروخت واز محل فروش آنها املاک لاهیجان را خرید".

در واقع حیات جدید سلامی از همین سال ها شروع می شود تا آن زمان روستای کوچکی بود در 2کیلومتری محل فعلی وبعدها درسال1331شمسی مرحوم سید محمد قریشی وشخصی به نام حقیربا خرج خود وبا نقشه مهندسی سلامی کنونی را پی ریخت.

جمعیت های کارگری ودهقانی ،از این پس به سلامی جذب شدند وحال با جمعیت حدود 7هزار نفر در حاشیه جاده آسفالته تربت حیدریه-خواف از پررونق ترین روستهای حوزه شهرستان خواف شمرده می شود ودارای تاسیساتی است مانند بهداری ،مدرسه،دفتر پست،حمام ،مخابرات،آب انبار -مسجد -حسینیه -فاطمیه ومغازه های گوناگون.اما آنچه در سلامی انگشت نماست دواثر تاریخی ومعروف آن است ..

اکنون سلامی بسیار متفاوت از گذشته شده ودرسال 1381شمسی به بخش ودرسال 1383شمسی به شهر ارتقا یافت

کوشک وسد

الف:کوشک سلامی

این قصرقدیمی که اندام غول آسایی را درهیئت کنونی به نمایش می گذارد تاسال 1326شمسی به صورت تلی از خاک بود که ویرانی های امارتی کهن را دردل خود حفظ می کرد .

مردم از سالها پیش خاک این تل عظیم را به صورت شوره به مزارع اطراف حمل می کردند وحتی به لحاظ حفره های وسیع وژرفی که در دل تپه ایجاد شده بود ،کشاورزان احشام خودرا به درون این حفره ها میراندند تا به مقتضای شرایط هوا از برف ،باران وآفتاب آسوده باشند.

ظاهرا کشف بنای قصر هم به همین مسئله مربوط می شود ،مردم در تعقیب احشام خود به راهروها وخلل وفرج بنا راه یافتند وبر آنچه در دل خاک می گذشت آگاهی یافتند.

مرحوم قریشی از سال 1326 شمسی به بعد خاکبرداری وتجدید بنای قصررا وجهه همت خویش قرار داد وباهزینه های زیاد بعداز 4سال کار مداوم درسال 1330خورشیدی بنای کوشک سلامی هیئت فعلی خودرا بازیافت .

گفته می شود ساختمان کوشک در اصل و از روی انگاره های بازمانده دارای سه طبقه بوده وفقط طبقات اول ودوم قابل تعمیر بوده وطبقه سوم کاملا از نوع ساخته شده  است.

پس از بازسازی کوشک از همان سال 1330شمسی به بعد خاکبرداری پیرامون قصر شروع شد وکار توسعه وتسطیح محوطه کوشک همچنان پیگیری شد تا باغی وسیع وزیبا وسرسبز عمارت را در گرفت.کاج های دل انگیز باغ که در خیابان بندی های مدرن وطولانی ردیف شده اند بهشتی را درکناره کویر شکل داد.

درمقوله پیشینه تاریخی قصر وبانی آن سخن زیادی نداریم زیرا که متاسفانه درحفاری های قصر واطراف آن لوحه ای که معرف تاریخ احداث آن باشد به دست نیامده است اما اینقدر است که با استفاده از قراین وکتب مکتوب بتوان عمر کوشک را تا دوران سلجوقی جلوبرد .دلایل این احتمال متعدد است از جمله این که عمارت کوشک در زمان تالیف نزهت القلوب موجود بوده است وحمدالله مسوفی اشاره کرده که ملک زوزن در آنجا عمارت نیکو ساخت.پس وجود قصر تا آن زمان مسلم می گردد .ازطرفی درگیرودار حملات مغول وتاخت وتازهای مغول وایلخانان وتیموریان آسودگی خاطری برای برآوردن اینگونه بنای عظیمی نبوده است.قطعا بنای کوشک باید به زمان های پیش از چنگیزیان بوده باشد.دیگر اینکه وقتی رکن الدین محمود سیستانی در سال 695هجری قمری حصار سلامی را گشود 1/5سال تمام در این قلعه اقامت گزید واین نشان می دهد که درآن زمان ها جایگاهی در خور اقامت طولانی امیری صاحب نام مانند اووجودداشته است تادلبستگی اورا فراهم نمایدواگر چنان اقامت گاهی باشد جایی جز کوشک نبوده است بعلاوه آن طور که در احوال ملوک زوزن دیدیم خواجه زوزن که از طرف خوارزم شاه تخت کرمان را داشت ،قلعه سلامی را عمارت کرد یعنی که در اواخر قرن 6هم سلامی دارای تاسیسات قابل اعتنایی بوده است .درواقع عمارت قصر نوعی پایگاه سوق الجیشی وقله نظامی به حساب می آید ومی تواند مصداق عملیات خواجه زوزن ومحمودسیستانی هم واقع گردد .

اقوام دیگری جسته گریخته در بین هست که بنا را منتسب به امیر ارغش زاوه ای ملک مستقل خواف وزوزن متوفی 563ونیز امیر علیشیر نوایی906هجری می دانند وبرهیچ کدام از ادعاها گواهی دردست نیست.

مشخصات بنا:

کل عمارت مکعب مربعی با ابعاد 30در35وارتفاع 12متراست .از کف باغ تا سقف طبقه دوم متجاوز 60پله باشیبی ملایم واز پاگردی به پاگرد دیگر اوج گرفته است.ارتفاع کم وپهنای زیاد تر از معمول پلکان این فکر را دربیننده القا می کند که ملک صاحب قصرمی توانسته است سوار براسب ،خودرا به بام عمارت برساند چیزی شبیه پلکان تخت جمشید.عمارت در طبقه دوم که نماینده کامل استقرار بیوتات آن است از دوراهرو که به شکل +یکدیگر راقطع کرده اند تشکیل شده است .عرض راهروها حدود 3متر وطول هرکدام 13متر است ودر هرراهرو 2اتاق بسیار بزرگ وجوددارد که از پنجره هایی مورب نور می گیرد .پنجره هاطوری در عمق دیوارهای ضخیم تعبیه شده اند که نه آفتاب ونه نگاه را به درون راهی نیست واین تدبیر ضمن اینکه هوای داخل را از هجوم مستقیم سرما وگرما ایمن نگه می دارد حافظ ساکنین اتاق از تیراندازی احتمالی نیز هست.شاید یکی از علل عمده ای که دراین بنا درتابستان به وسایل خنک کننده ودرزمستان به بخاری نیازی نیست یکی همین حالت پنجره ها ودیگر ضخامت غول آسای دیوارهاست که بین 3/80تا4متر پهنا دارند.درانتهای هر راهرو ایوانی است روبه جهتی از قصر وساختمان بدین گونه برجهات اربعه اشراف دارد.پوشش آجری قصر که هم اکنون به چشم می خورد مربوط به بازسازی بدنه اصلی است که مرحوم قریشی انجام داده است.همچنین گفته می شودبراطراف کوشک خندقی حفرکرده بودند که به فاصله 20متر از بنا دایره وار عمارت را در برمی گرفته است که خوددلیلی است براستفاده سوق الجیشی از بنا که با دیوارهای عظیم وستبر خود به مثابه دژی دست نیافتنی می نموده است.طبقه همکف را فعلا به بیوتات وانبارها اختصاص داده اند وترکیبی داشته است غیر از آنچه درطبقه دوم دیده می شود ودرطبقه سوم که اخیرا ساخته شده آپارتمان کوچکی است که با داشتن چندین اتاق مفروش ومبله شده است .در حاشیه شناسنامه کوشک گفتنی است که از تاریخ افتتاح آن درهای امارت واتاق ها به روی مهمانان ،مسافران و درراه ماندگان گشوده بوده است .یعنی مراجعان به هزینه مالک ده در اتاق های قصر به صرف غذابه صورت رایگان پذیرایی می شدند.

برگرفته از کتاب جغرافیای تاریخی ولایت زاوه نوشته محمدرضاخسروی -بااندکی تغییرات

متاسفانه این عمارت کمبودهای زیادی داردوتاحالا کسی برای رفع آنها اقدامی نکرده است .نداشتن سرویس های بهداشتی مناسب-خاکی بودن معابر-نبود روشنایی واز همه مهمتر اینکه براثر زلزله دیوارهای آن ترک هایی برداشته است که اگر برای آن فکری برداشته نشودشاید شاهد تخریب آن باشیم.